جمعى از نويسندگان

44

مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)

دارد ، همه اش وجه است . ( شايد مراد حضرت استاد ، نفس و روح باشد كه همچون جسم ، تسويه شده است ) و مقصود از « وجه الله » همان چيزى است كه خداوند به واسطه آن به مخلوقاتش توجه فرموده است و اول چيزى كه خداوند بدان توجه نمود و سپس به وسيله آن به غير توجه نمود ، همان « حقيقت محمديه ( ص ) » است ؛ چرا كه صادر اول ، اوست . و علت اين كه اين وجه را به « كرامت » و « عزت » وصف نمود ، اين است كه اشاره به اوصاف خدا نمايد كه به دو قسم جلالى و جمالى تقسيم مىشود كه اولى ، در نفس مخاطب ، ايجاد خوف و هيبت و خشيت مىكند و دومى ، موجب رغبت مخاطب مى گردد و در نتيجه با تجميع اين دو حالت ، رحمت الهى شامل حالش مىشود . و به هر حال ، اين كرامت و عزت موجب مىشود كه همه چهرها پيش خدا ، ذليل و همه گردن ها در مقابلش ، خاضع و همه صداها در مقابلش ، خاشع و همه دلها از ترس او ، واجل گردند . و بقوّتك اللتى بها تمسك السماء ان تَقَعَ على الارض الّا بأذنك مقصود از قوتى كه خداوند سبحان به وسيله آن ، آسمانها و زمين را از زوال حفظ مىكند ، همان قوتى است كه در حقيقت ختميه ( ص ) و وارثين آن حضرت از ائمه اطهار عليهم السلام ظاهر گرديده است ؛ چرا كه نور نبوت در خلقت بر هر چيزى مقدم است كه در روايات آمده است : « بكم يمسك السماءَ ان تَقَع على الارض » « 1 » در آيه شريفه آمده است : « وَلَئِن زَالَتَا إِنْ أَمْسَكَهُمَا مِنْ أَحَدٍ مِّن بَعْدِهِ إِنَّهُ كَانَ حَلِيماً غَفُورا » « 2 » كه قرائتش در اينجا بلا اشكال است . و بمشيتك اللتى دان لها العالمون حضرت استاد مى فرمايد : مقصود از « دان » ، همان ذلت و خوارى است و مقصود از « عالم » هر آن چيزى است كه بدان دانسته شود . و « مشيّت » به معناى اراده است . و لذا معناى اين جمله اين مىشود كه قسم به اراده و مشيتت كه اراده همه جهانيان در مقابل آن ، به نفع آن ، كنار كشيده و لباس ذلت و خوارى مى پوشد . سپس استاد مى فرمايد : طبق روايات ، عقل و اعتبار صحيح ، مقصود از مشيت واحد الهى ، همان حقيقت محموده محمديه ( ص ) مى باشد كه درود خدا بر او و عترت پسنديده الهى باد . شايد منظور استاد از عقل صحيح ، همان قاعده « لا يصدر عن الواحد الّا الواحد » باشد كه از خداى واحد بسيط جز يك امر صادر نمى شود .

--> ( 1 ) - زيارت جامعه . ( 2 ) - فاطر ، 41 .